۲۶ام مهر ۱۳۹۶ پزشکی

دکتر رضا ملک‌زاده، استاد ممتاز دانشگاه علوم پزشکی تهران و رئیس پژوهشکده گوارش و کبد، به‌پاس فعالیت‌های برجسته در حوزه تحقیقات سرطان به‌ویژه شناسایی عوامل و شیوع سرطان‌های گوارشی و ایجاد ظرفیت تحقیقات در حوزه سرطان در جمهوری اسلامی، مدال افتخار آژانس بین‌المللی تحقیقات سرطان (IARC) را دریافت می‌کند.
کریستفور وایلد، رئیس آژانس بین‌المللی تحقیقات سرطان (IARC) در نامه‌ای از دکتر رضا ملک‌زاده دعوت کرده اوایل سال آینده میلادی با حضور در مقر آژانس در فرانسه، ضمن ارائه یازدهمین سخنرانی «ریچارد دال»، مدال افتخار آژانس را دریافت کند.
دکتر ملک‌زاده، به‌منظور شناسایی عوامل شیوع سرطان به‌ویژه سرطان‌های گوارشی در شمال ایران، بزرگ‌ترین مطالعه کوهورت خاورمیانه و شمال آفریقا را در ایران با جمعیت ۵۰ هزارنفری در منطقه گلستان به‌عنوان داغ‌ترین نقطه سرطان مری در ایران به اجرا درآورد و به نتایج مهمی در این مطالعات دست یافت.
از نتایج مهم این مطالعه بزرگ آینده‌نگر، «اثبات تأثیر نوشیدن چای داغ در ابتلا به سرطان مری» و نیز «سرطان‌زایی تریاک» بوده است که هر دو این مطالعات به ثبت جهانی رسیده است.
همچنین در سال ۱۳۹۲ گزارش «ثبت سرطان جمعیتی استان گلستان» که پیش‌نیاز مطالعه بزرگ کوهورت گلستان بود به سرپرستی دکتر ملک‌زاده تهیه و به‌عنوان اولین گزارش رسمی و معتبر از وضعیت سرطان ایران وارد کتابی با عنوان «سرطان در ۵ قاره جهان» (Cancer in Five Continents) به‌عنوان مرجع جهانی شد.
از دیگر تلاش‌های معاون تحقیقات و فناوری وزیر بهداشت در زمینه سرطان، برنامه جامعی بود که وی برای ارتقاء ثبت سرطان در کشور طراحی کرد و بر اساس آن، دانشگاه‌هاي علوم پزشكي كشور که زمینه و علاقه‌مندی اجرای چنین برنامه‌ای را داشتند به‌عنوان مجری برنامه ثبت سرطان در هر استان انتخاب شدند. مبنای این برنامه تشکیل مراکز ثبت سرطان جمعیتی در مراکز استان‌ها است و مراکز ثبت سرطان استانی باید اقدامات لازم را برای طراحي و اجراي تمام فرايندهاي نظام ثبت سرطان جمعيتي انجام دهند.
دکتر ملک‌زاده همچنین اقدام به تشکیل بیوبانک بیماری سرطان به‌عنوان یکی از نخستین بیوبانکهای کشور در گلستان کرد که کمک شایانی در تشخیص زودهنگام و درمان بیماری‎های سرطان خواهد کرد.
این دانشمند ایرانی، همچنین از پژوهشگران اصلي مطالعه بار جهاني بيماري‌ها در انستيتوي سنجش و ارزشيابي سلامت (Institute of Health Metrics and Evaluation) است که به بررسی ۳۲ نوع سرطان در ۱۹۵ کشور جهان می‌پردازد.
آژانس بین‌المللی تحقیقات سرطان، آژانس تخصصی و بین‌رشته‌ای سازمان بهداشت جهانی در زمینه سرطان است که مأموریت آن، ترویج همکاری‌های بین‌المللی در تحقیقات سرطان است. این آژانس مهارت‌های اپیدمیولوژی، علوم آزمایشگاهی و آمار زیستی را برای شناسایی علل سرطان به کار می‌گیرد به‌طوری‌که اقدامات پیشگیرانه ممکن اتخاذ شده و بار بیماری و رنج‌های مرتبط آن کاهش یابد.
از ویژگی‌های مهم IARC تخصص آن در هماهنگ کردن تحقیق در کشورها و سازمان‌ها است که نقش مستقل آن به‌عنوان یک سازمان بین‌المللی این فعالیت را تسهیل می‌کند. آژانس خصوصاً علاقه‌مند به انجام تحقیقات در کشورهای کمتر توسعه یافته و در حال توسعه با همکاری محققان این کشورهاست.
آژانس بین‌المللی تحقیقات سرطان (IARC) نتیجه ابتکار یک گروه از چهره های مشهور فرانسوی است که توانستند ژنرال دوگل، رئیس جمهور وقت فرانسه را به اجرای طرحی برای کاهش روند روزافزون گسترش سرطان متقاعد کنند. این پروژه به سرعت گسترش یافت تا جایی که در ۲۰ مه ۱۹۶۵ مجمع بهداشت جهانی در قطعنامه‌ای تاسیس آژانس بین‌المللی تحقیقات سرطان را به‌عنوان سازمان تخصصی سرطان سازمان بهداشت جهانی اعلام کرد. آژانس که مقر آن در شهر لیون فرانسه است و شورای حکام خود را دارد در بدو تشکیل پنج عضو داشت که شامل جمهوری فدرال آلمان، فرانسه، ایتالیا، بریتانیا و ایالات متحده آمریکا بودند. در حال حاضر اعضای آژانس به ۲۵ کشور افزایش یافته است.